بسیاری از مردم دریای شمال را پهنهای خاکستری، کسالتباره و شبیه به یک کاسه سوپ گلآلود میبینند؛ جایی که آبهای کدرش اجازه نمیدهد زیباییهای زیر آب دیده شود. اما Peter van Rodijnen با مستند North Sea, Nature Untamed، این تصورات را به چالش میکشد. او ۳۰ سال پیش مسیری را آغاز کرد تا ثابت کند این دنیای زیر آب، بسیار رنگارنگتر و زندهتر از آن چیزی است که تصور میکنیم. پیتر ون رودینن، فیلمبردار هلندی، ۲۰ سال از عمرش را صرف ثبت این واقعیت کرد.
North Sea, Nature Untamed و تلاش ۲۰ ساله ون رودینن
علاقه او به ثبت شگفتیهای شمال غربی اروپا، از کودکی و تماشای فیلمهای ژاک کوستو شکل گرفت. ون رودینن حدود ۱۰ سال پیش با مارک ورکرک همکاری کرد تا تمام این تجربیات و تصاویر را در قالب یک مستند منسجم جمع کند.
در این اثر، کوسهها، اورکاها، ماهیهای تن و حتی ماهیهای کوچک شورتهورن اسکالپین که با ظرافت از تخمهای صورتیرنگشان مراقبت میکنند، نقش اول را دارند. ون رودینن میگوید: «کوسهها ستارههای فیلم من هستند».
چالشهای فیلمبرداری در آبهای شمال غربی اروپا
دستیابی به این تصاویر اصلاً راحت نبود. شکوفاییهای عظیم پلانکتونها که اساس اکوسیستم این منطقه هستند، دید زیر آب را بهشدت محدود میکنند. جریانهای تند آب و سرمای طاقتفرسا هم فشار کار را دوچندان میکرد.
It’s no accident that there are virtually no films about the North Sea
مارک ورکرک معتقد است کمبود فیلم درباره این منطقه اتفاقی نیست. طوفانهای مکرر باعث شد ۸۰ درصد غواصیهای برنامهریزیشده لغو شوند و هر بار که فرصتی پیش میآمد، غواصها فقط ۲۰ یا ۳۰ دقیقه زمان داشتند تا نماهای مورد نظرشان را بگیرند.
ون رودینن میگوید این مسیر بیش از هر چیز به پافشاری نیاز داشت؛ حتی شبهایی بود که از شدت استرس و اشتیاق برای گرفتن یک نما، خواب از چشمش پریده بود.
تأثیر صید صنعتی و مزارع بادی بر اکوسیستم
این مستند به تضادهای محیطی هم میپردازد. در حالی که صیدهای تخریبی مثل تراولینگ بستر دریا را ویران میکند، بازگشت ماهی تن بلوفین و افزایش جمعیت اورکاها امیدبخش است. هر اورکا روزانه تا ۱۰۰۰ ماهی میخورد، اما مقیاس صید انسانها بسیار فراتر از این رقم است.
صدای ساختوسازها در زیر آب ۲۰ برابر شدیدتر از بیرون شنیده میشود و این آلودگی صوتی برای موجوداتی که به شنوایی متکی هستند، آسیبزا است.
اما اتفاقات مثبتی هم رخ داده است. پایههای توربینهای بادی و حتی تکهسنگهایی که ۳۰ سال پیش تصادفی در دریا افتاده بودند، حالا به صخرههای مصنوعی تبدیل شدهاند. این سازهها زیستگاهی برای جلبکها و موجودات رنگارنگ شدهاند و چون صید تجاری در مناطق اطراف مزارع بادی ممنوع است، این نقاط حالا شبیه پارکهای دریایی عمل میکنند.
ون رودینن باور دارد اگر به طبیعت فرصت داده شود، خودش پاسخ خواهد داد. این مستند برای بیدار کردن کنجکاوی مردم، در کشورهای مختلفی مثل هلند، بلژیک، آلمان، ژاپن و آرژانتین نمایش داده شده است. اهمیت این اثر در این است که دریای شمال را نه صرفاً منبعی صنعتی برای استخراج نفت و گاز، بلکه یک اکوسیستم زنده و حساس معرفی میکند. فیلم نشان میدهد مداخلات انسانی، حتی چیزی مثل توربینهای بادی، اگر درست مدیریت شوند، میتوانند به بازسازی طبیعت کمک کنند.
آنچه باید بدانید
چرا فیلمبرداری در دریای شمال دشوار است؟
به خاطر شکوفایی پلانکتونها که دید را میگیرد، جریانهای شدید، سرمای زیاد و طوفانهایی که باعث لغو درصد زیادی از غواصیها میشود.
تأثیر مزارع بادی بر حیات دریایی چیست؟
ساخت آنها آلودگی صوتی ایجاد میکند که برای موجودات مضر است، اما پایههایشان به عنوان صخرههای مصنوعی عمل کرده و به دلیل ممنوعیت صید در این مناطق، محیطی امن برای رشد گونهها فراهم کردهاند.
چه موجوداتی در مستند North Sea, Nature Untamed دیده میشوند؟
کوسههای بسکینگ، اورکاها (نهنگهای قاتل)، ماهیهای تن بلوفین، فکها و ماهیهای شورتهورن اسکالپین.
