اصغر فرهادی در جشنواره فیلم ریو، نگاه هالیوودی به ایران و فیلم «آرگو» را به نقد کشید. او معتقد است آثاری مثل آرگو بیش از آنکه به حقیقت بپردازند، کلیشه‌های قدیمی را بازتولید می‌کنند و تصویری غلط از فرهنگ‌های غیرغربی می‌سازند.
آرگو و افسانه نجاتدهنده سفیدپوست
فرهادی فیلم آرگو ساخته بن افلک را صرفاً یک محصول تجاری می‌داند؛ داستانی که در آن متخصصی در نقش تهیه‌کننده به تهران می‌آید تا شش آمریکایی را از بحران گروگان‌گیری نجات دهد.
کی از شما خواست بیایید نجاتمان دهید؟
به باور او، هالیوود عادت دارد با نگاهی از بالا به پایین به دنیا بنگرد. این ایده که یک مرد سفیدپوست آمریکایی باید برای نجات مردم به ایران یا کوبا برود، برایش پذیرفتنی نیست. او تکبر نهفته در این روایت‌ها را نمی‌پذیرد و معتقد است مردم هر کشوری خودشان می‌دانند چگونه نجات یابند.
سانفرانسیسکو و توهم دموکراسی
تجربیات شخصی فرهادی در آمریکا، دیدگاهش را نسبت به این کشور تغییر داد. او در جریان سفری تحقیقی به سانفرانسیسکو، با زندانیان سیاه‌پوست و اتباع خارجی دیدار کرد و با لایه‌هایی از جامعه روبه‌رو شد که هرگز در رسانه‌ها دیده نمی‌شوند.
او دموکراسی در آمریکا را توهم می‌داند و با حس برتر بودن آمریکایی‌ها مشکل دارد؛ حتی زمانی که این برتری در قالب مهربانی است و می‌گویند «یک روز شما هم شبیه ما می‌شوید». وقتی بحث سینمای سیاسی شد، فرهادی به فیلم «همشهری» اثر عباس کیارستمی اشاره کرد. این مستند سال ۱۹۸۳ که راننده‌های تهران را دنبال میکند، از نظر او سیاسی‌ترین اثر سینمای ایران است.
عباس کیارستمی و سیاسی‌ترین فیلم ایران
او معتقد است حتی پرداختن به مسائل خانوادگی جنبه سیاسی دارد، اما سینما نباید مستقیماً به سیاست بپردازد تا مخاطب فضای کافی برای کشف حقیقت داشته باشد. از نظر او، همدلی تنها نقطه مشترک تمام انسان‌هاست.
Parallel Tales و تغییر مسیر از آمریکا به فرانسه
فرهادی درباره پروژه جدیدش Parallel Tales توضیح داد که در ابتدا قصد داشت فیلم را در آمریکا بسازد. او سه سال در آنجا بود و روی فیلم‌نامه و بازیگران کار کرد، اما متوجه شد ارتباط عاطفی با آن محیط ندارد.
به همین دلیل لوکیشن فیلم را به فرانسه منتقل کرد چون ماهیت داستان بیشتر اروپایی است. بازیگران مطرحی مثل ونسنت کاسل، ویرژینی افیرا و ایزابل هوپر بلافاصله دعوت او را پذیرفتند تا در این پروژه همکاری کنند.
جشنواره فیلم ریو از اول تا ۱۱ اکتبر برگزار می‌شود. فرهادی در این بازه زمانی، درباره نقش رسانه‌ها در شکل دادن به تصورات غلط از ایران صحبت کرد.
نقد فرهادی به آرگو در واقع نقد مفهوم «نجاتدهنده سفیدپوست» (White Savior) است؛ کلیشه‌ای در سینمای غرب که در آن شخصیت‌های سفیدپوست برای نجات مردم رنگین‌پوست یا کشورهای توسعه‌نیافته قهرمان می‌شوند، بدون آنکه درک عمیقی از فرهنگ یا نیازهای واقعی آن‌ها داشته باشند.
آنچه باید بدانید
چرا اصغر فرهادی فیلم آرگو را نقد میکند؟
او معتقد است این فیلم بر پایه کلیشه نجاتدهنده سفیدپوست ساخته شده و نگاهی تکبرآمیز و از بالا به پایین به مردم ایران دارد.
از نظر فرهادی سیاسی‌ترین فیلم ایرانی کدام است؟
او فیلم مستند همشهری ساخته عباس کیارستمی (محصول ۱۹۸۳) را سیاسی‌ترین فیلم ایران می‌داند.
فیلم Parallel Tales در کجا ساخته شد؟
فرهادی ابتدا قصد داشت آن را در آمریکا بسازد، اما بعداً لوکیشن را به فرانسه منتقل کرد چون احساس کرد روح اثر با محیط اروپایی سازگارتر است.
