فیلم A Fidai ساخته کمال الجفاری، یک اثر هنری است که آرشیوهای سانسورشده فلسطین را به شکل‌های هنری جذاب تبدیل می‌کند. این فیلم با استفاده از تصاویری از خانه‌های ویران، کودکان ترسیده و پیکرهای بی‌جان، به همراه اشعار نویسندگان فلسطینی، ابعاد انسانی این وقایع را به تصویر می‌کشد.
A Fidai و مفهوم فدایی
در زبان عربی، «فدایی» به فردی اطلاق می‌شود که برای خیر جمعی، حاضر است جان خود را فدای دیگران کند. کمال الجفاری با انتخاب این واژه برای فیلمش، به نوعی به مقابله با پروپاگاندا و تلاش‌ها برای محو تاریخ فلسطین می‌پردازد.
تصاویر و روایت‌های تاریخی
بخش عمده‌ای از تصاویر این فیلم از آرشیو «مرکز تحقیقات فلسطین» در بیروت به دست آمده است. در سال ۱۹۸۲، در جریان جنگ داخلی لبنان، نیروهای اسرائیلی به این مرکز حمله کردند و آرشیو آن را به تصرف خود درآوردند. باور بر این است که بسیاری از این اسناد، شامل کتاب‌ها، روزنامه‌ها و آثار صوتی و تصویری، هنوز در اختیار ارتش اسرائیل قرار دارد.
تصاویری که الجفاری به طور مخفیانه جمع‌آوری کرده، نشان‌دهنده سرکوب سیاسی است. این نماها ممکن است خراشیده و کم‌کیفیت باشند، اما قدرت تدوین و مونتاژ، شباهت‌های بصری عمیق و تکان‌دهنده‌ای را به وجود می‌آورد که به واقعیت‌های تلخ اشاره دارد. این اثر سینمایی، روایتگر سال‌ها خشونت بی‌وقفه علیه مردم فلسطین است. تصاویری از دوران قیمومیت بریتانیا، گشت‌زنی سربازان و رفتارهای خشونت‌آمیز آن‌ها علیه جمعیت بومی را به نمایش می‌گذارد؛ رفتارهایی که بعدها توسط نیروهای اسرائیلی تکرار شد.
تدوین فیلم به گونه‌ای است که به جای پیروی از ترتیب زمانی، از طریق تکرار تصاویر، حس تداوم را به مخاطب منتقل می‌کند. خانه‌های ویران، کودکان ترسیده و پیکرهای کشته‌شده بارها و بارها در برابر چشمان بیننده قرار می‌گیرند.
این اثر فراتر از یک مجموعه ساده از آرشیوهاست و به نوعی مداخله در تاریخ به حساب می‌آید. الجفاری زیرنویس‌های توهین‌آمیزی که مقامات اسرائیلی بر روی فیلم‌ها گذاشته بودند را با خطوطی از رنگ قرمز پوشانده و به جای آن‌ها، بخش‌هایی از اشعار نویسندگان فلسطینی مانند غسان کنفانی را قرار داده است تا انسانیت را به این تصاویر قدیمی بازگرداند. فیلم الجفاری با این استراتژی‌ها، گویی آرشیوی را که در اسارت بود، برای لحظاتی آزاد کرده است.
این فیلم نه تنها به بازخوانی تاریخ فلسطین می‌پردازد، بلکه با استفاده از هنر کلاژ، صدای کسانی را که در سایه سرکوب قرار گرفته‌اند، به گوش می‌رساند. A Fidai به نوعی بازسازی هویت فرهنگی و تاریخی مردم فلسطین است.
سؤالات متداول
فیلم A Fidai چه موضوعی را بررسی می‌کند؟
فیلم A Fidai به بررسی تاریخ و سرکوب مردم فلسطین از طریق تصاویر آرشیوی و اشعار نویسندگان فلسطینی می‌پردازد.
کارگردان فیلم A Fidai کیست؟
کارگردان فیلم A Fidai کمال الجفاری است.
چگونه تصاویر فیلم A Fidai به دست آمده‌اند؟
بخش زیادی از تصاویر فیلم از آرشیو «مرکز تحقیقات فلسطین» در بیروت استخراج شده است.
آیا فیلم A Fidai به تاریخ فلسطین پرداخته است؟
بله، این فیلم به تاریخ فلسطین و وقایع تلخی که بر مردم آن گذشته، می‌پردازد.
