آلیس دیوپ، کارگردان فرانسوی که با مستندها و فیلم‌های داستانی‌اش به مسائل پیچیده اجتماعی نفوذ کرده، این بار مسیرش را به سوی چیدمان‌های هنری کشانده است. او در نمایشگاهی با عنوان Geste de Consolation در پاریس، زنانی را که در مسیر هنر و زندگی الهامبخش او بوده‌اند، گرد هم آورده تا مفهوم تسکین و بهبودی را در قالب تجربه‌ای بصری و شنیداری خلق کند.
Geste de Consolation در تالار Palais d’Iena
این نمایشگاه در تالاری مدرنیستی به طول ۶۰ متر در پاریس و با حمایت برند Miu Miu برپا شده است. دیوپ با وجود اینکه خودش را هنرمند یا کیوریتور نمی‌داند، اما این پروژه را درست مثل یک فیلم، صحنه به صحنه طراحی کرده است. بازدیدکنندگان در اینجا با اثر تکان‌دهنده زانیل موهولی، هنرمند اهل آفریقای جنوبی که به حاشیه‌نشینان عزت می‌بخشد، روبرو می‌شوند. در مقابل، مجسمه Mami Wata اثر سیمون لی که نمادی از معنویت غرب آفریقاست، با ابهت در فضای تالار خودنمایی می‌کند و از هر زاویه‌ای قابل رؤیت است.
این رویداد پنج‌روزه که از ۲۱ تا ۲۵ اکتبر برگزار می‌شود، از چهار سناریوی مختلف تشکیل شده است. یکی از جذاب‌ترین بخش‌های آن، کتابخانه‌ای است که دیوپ متون تاثیرگذار زندگیاش را در آن جای داده تا بازدیدکنندگان در کنار مطالعه، لحظاتی را به استراحت اختصاص دهند.
ارتباط سینمای آلیس دیوپ با هنر و سیاست
مرزهای نژاد، فرهنگ و نقش مادری همواره محور اصلی آثار دیوپ بوده است. فیلم بلند Saint Omer که در سال ۲۰۲۲ شیر نقرهای ونیز را از آن خود کرد و نماینده فرانسه برای اسکار ۲۰۲۳ شد، گواهی بر این نگاه است؛ درامی دادگاهی که داستان زنی سنگالی را روایت می‌کند.
این رویکرد انتقادی به ساختارهای قدرت و حقوق بشر، شباهت زیادی به بحث‌های جاری در فضای سیاسی دارد؛ درست مثل زمانی که وزارت خارجه از استانداردهای دوگانه فرانسه در حقوق بشر گفت.
دیوپ در سال ۲۰۲۵ نیز با فیلم کوتاه Fragments for Venus در پروژه Women’s Tales حضور یافت. در این اثر ۲۰ دقیقه‌ای، دوربین از گالری‌های موزه لوور تا خیابان‌های بروکلین سفر می‌کند تا زنان مستقل و سرزنده‌ای چون Séphora Pondi را به تصویر بکشد. او در این پروژه از تصاویر آرشیوی و ویدئوهای دو قسمتی استفاده کرده که تضادی میان خشونت و تسلی ایجاد می‌کنند.
تجربه تحلیل آثار در دانشگاه برکلی
پیش از افتتاح نمایشگاه، دیوپ در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی حضور یافت تا دانشجویان و استادان آثارش را تحلیل کنند. او در این سفر متوجه شد که تماشای تحلیل کارهایش توسط دیگران، تجربه‌ای کاملاً متفاوت از فرآیند فیلم‌سازی است.
اینکه در چنین معبد مقاومت روشنفکری، آثارم مورد مطالعه قرار گرفت، من را شوکه کرد. به عنوان یک فیلم‌ساز، تحلیل آثارم وظیفه من نیست، اما شنیدن نظرات آن‌ها و حس شدنِ درک شدن، تجربه خوبی بود.
او با لحنی شوخ‌طبعانه اشاره می‌کند که شاید دلیل روی آوردن به سینما، ناکامی در نویسندگی بوده باشد. با این حال، معتقد است سینما دقتی به او می‌بخشد که در ادبیات نمی‌یافت و از این ابزار برای پیگیری پرسش‌های همیشگی‌اش درباره هویت و انسان‌ها بهره می‌برد.
این نمایشگاه ثابت می‌کند آلیس دیوپ فراتر از یک کارگردان، ناظری اجتماعی است که می‌کوشد مرز میان سینما، ادبیات و هنرهای تجسمی را بشکند تا صدای زنان سیاه‌پوست و حاشیه‌نشین را در مراکز قدرت هنری پاریس به گوش برساند.
آنچه باید بدانید
نمایشگاه Geste de Consolation در کجا و چه زمانی برگزار می‌شود؟
این نمایشگاه از ۲۱ تا ۲۵ اکتبر در تالار Palais d’Iéna در شهر پاریس برگزار می‌گردد.
کدام آثار سینمایی آلیس دیوپ برجسته هستند؟
فیلم بلند Saint Omer که برنده شیر نقرهای ونیز شد و مستندهایی مثل Nous و Vers La Tendresse از آثار مهم او هستند.
هدف آلیس دیوپ از برپایی این نمایشگاه چه بود؟
او قصد داشت زنانی را که در زندگیاش نقش الهامبخش و پشتیبان داشتهاند کنار هم جمع کند تا مفهوم تسکین را در یک فضای مشترک خلق کنند.
